افزایش حافظه با دارو | اطلاعات دارویی

از وقتی که آدم پی به فعالیت پیچیده و تواناییای بالای مغز برد، همیشه واسه رسیدن به قدرت هوشی بالاتر در تلاش بوده.

میان تلاش محققان، مردم عادی هم خود رو از قافله عقب نگه نداشتن.

بعضیا با مصرف مواد غذایی و به خصوص بعضی گیاهان تلاش در افزایش حافظه دارن. یه سریای دیگه از داروهای مصنوعی واسه افزایش حافظه و توانایی مغز استفاده می کنن.

شاید شمام در شبای امتحان از این داروها مصرف کرده باشین یا دست کم کسائی رو می شناسین که قبل از امتحان واسه تقویت قوای فکری خود دارو مصرف می کنن.

داروهایی که واسه افزایش حافظه استفاده میشن

یکی از فواید اصلی داروهای محرک (مانند کوکائین، افدرین و آمفتامینایی چون ریتالین) توانایی اونا در افزایش انرژی مغز و تمرکزه. اونا دقیق شدن و فوکوس کردن روی کار و درس خوندن رو به مدت طولانی زیاد می کنن.

در مطالعه ای که در سال ۲۰۰۸ روی ۱۴۰۰ نفر انجام شد و در مجله Nature به چاپ رسید، ۲۰ درصد از افراد تحت مطالعه عنوان کرده بودن که از داروها واسه افزایش دقیق شدن و فوکوس کردن وحافظه استفاده می کنن. این مطالعه ، سه دارو رو بررسی کرد: ریتالین، داروی ضدخواب پروویجیل و مهارکنندهای گیرنده بتا که هم واسه درمان ناراحتیای قلبی استفاده می شن و هم اثر ضداضطراب دارن.

ریتالین داروییه که واسه درمان بیش فعالی در کودکان استفاده می شه، اما افراد سالم از اون واسه افزایش دقیق شدن و فوکوس کردن ودقت استفاده می کنن.

بیشتر این افراد دوست دارن، به جای تلاش بیشتر واسه درس خوندن، با مصرف قرص، راحت تر درس بخونن. محققان همیشه در مورد استفاده غیرپزشکی از این داروها اخطار میدن و عنوان می کنن که مشکلات جانبی داروهای افزایش حافظه، اونقدر مهمه که نباید بدون دلیل از اونا استفاده کرد.

ریتالین و بقیه داروهای محرکی چون متادات، استراترا و … واسه درمان مشکل کمبود توجه در کودکان استفاده میشن، اما این داروها به وسیله ۱۵ تا ۳۰ درصد دانشجویان دانشگاه واسه پیشرفت تحصیلی استفاده میشن که همه این داروهای محرک می تونن موجب عکس العملای روانی مثل توهم، جنون، سوءظن و از دست دادن بصیرت (پارانویا) ، هذیون و افکار پریشون شن.

در مارس ۲۰۰۶،FDA  (اداره غذا و دارو) دریافت که ۶ درصد از کودکان بعد از مصرف این داروها دچار عکس العملای روانی به صورت توهمای بینایی و حسی (احساس حرکت حشره، مار و کرم روی بدن) می شن.

مشکلات داروهای افزایش تمرکز

پروویجیل به اندازه ریتالین شناخته شده نیس و گزارشای کمی مبنی بر وابستگی به اون منتشر شده. این دارو موجب بیدار موندن شخص می شه و واسه درمان مشکلات خواب استفاده میشن. از مشکلات این دارو میشه به سردرد، گیجی، آبریزش بینی، تهوع و لرزش اشاره کرد. هم اینکه این دارو موجب تغییرات فشار خون و مشکل در ریتم قلب می شه. پس نباید در آدمایی که ناراحتی قلبی دارن، استفاده بشه.

درسته که حافظه مهمه، ولی فراموش کردن خاطرات بد هم به همون اندازه مهمه.

 به کار گیری داروهای تقویت کننده حافظه به مدت طولانی، موجب ضعیف کردن توانایی شخص در فراموش کردن خاطرات بد می شه و به دنبال اون شخص دچار آزارهای روحی به وجود اومده به وسیله حوادث بد زندگی می شه که در بعضی موارد موجب ابتلای شخص به مریضیای روانی مانند مشکل اضطراب پس از حادثه و… می شه.

ریتالین که بیشتر از بقیه داروها استفاده میشن، هم بدون آسیب نیست. سرگیجه، لرزش، تاری دید، تغییرات فشار خون، بی اشتهایی، خشکی دهن، تپش قلب و… همه از مشکلات ریتالین هستن که می تونن افراد رو بر خلاف هدفشون، از فعالیت بیشتر بازدارند.

تفکرات اشتباه درباره داروهای افزایش حافظه

تحقیقات کمی روی این موضوع که داروهای افزایش تمرکز، واقعا موجب افزایش قدرت ذهنی افراد سالم می شن یا خیر، انجام شده.

مطالعه ای در سال ۲۰۰۳ نشون داد که پروویجیل تاثیر خوبی در حد آزمایشگاهی داشته. در این مطالعه که روی ۶۰ نفر انجام شد، نشون داده شد که این دارو موجب افزایش فعالیت در بعضی تستای شناختی مانند حافظه و طرح ریزیای سه بعدی می شه. آدمایی که پروویجیل استفاده می کردن، احساس تمرکز بیشتری داشتن.

تحقیقات روی دانشجویان موجب یافته های نگران کننده ای شده.  مطالعه ای که در سال ۲۰۰۳ روی دانشجویان سال اول یکی از دانشگاه های بزرگ آمریکا انجام شد، نشون داد که ۵/۱۳ درصد اونا دست کم یه بار واسه دلایل غیرپزشکی از داروهای تقویت کننده حافظه استفاده کردن. تو یه سریای دیگه از تحقیقات نشون داده شده علم آموزانی که از دارو استفاده می کنن، حتی نمره های پایین تری نسبت به همکلاسان خود به . بیشتر اونا فکر می کنن این داروها هوش اونا رو بیشتر می کنه و به عنوان یه میانبر واسه رسیدن به مدارج بالاتر تحصیلی از اونا استفاده می کنن، ولی واقعا اینطوری نیس.

اینو هم به این موضوع دقت لازم رو به عمل بیارین بیشتر مردم فکر می کنن که مشکلات این داروها خیلی هم جدی نیس، ولی باید بدونین که این تصور هم اشتباهه. مصرف کوکائین بعضی وقتا با پارگی عروق بزرگ همراه هستش. هم اینکه باید بدونین که کوکائین و آمفتامینا (مانند ریتالین) با ایجاد التهاب در عروق مغز، خطر سکته مغزی رو زیاد می کنن.

هم اینکه یه مطالعه که در سال ۲۰۰۵ انجام شد، نشون داد که ریتالین می تونه اثرات داغون کننده ای روی DNA داشته باشه.

راه های جانشین مصرف این داروها:

محققان پیشنهاد می کنن:

* از اونجا که داروهای محرک با افزایش کاتکول آمینایی مانند دوپامین بر مغز اثر می کنن و ورزشای هوازی (مثل شنا، پیاده روی، دوچرخه سواری) هم با اثر بر نوراپی نفرین، دوپامین و اپی نفرین می تونن اثرات این داروها رو تقلید کنن.

پس به جای به کار گیری دارو، به ورزش روی بیارین که همون اثرات رو بدون مشکلات داره.

*به مقدار کافی ماهی یا روغن ماهی که پر از چربی امگا ۳ هستش و واسه تقویت حافظه خوبه، رو استفاده کنین.

* از همه مهم تر تنبلی رو کنار بذارین.

دکتر امیر شیروانی – جام جم

*

جمع آوری سلامت اکاایران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *